ساعت خورشیدی یا سولار (Solar Watch) یکی از پیشرفته‌ترین انواع ساعت‌های مچی است که انرژی موردنیاز خود را از نور تأمین می‌کند. برخلاف ساعت‌های کوارتز معمولی که به باتری یک‌بارمصرف وابسته هستند، ساعت‌های خورشیدی با استفاده از سلول‌های خورشیدی، نور طبیعی یا مصنوعی را به انرژی الکتریکی تبدیل کرده و در یک باتری قابل شارژ ذخیره می‌کنند. به همین دلیل، این ساعت‌ها دوام بالایی داشته و نیاز به تعویض مداوم باتری ندارند.
ساعت خورشیدی نوعی ساعت مچی است که با کمک فناوری جذب نور کار می‌کند. در این ساعت‌ها، پنل‌های خورشیدی بسیار نازکی در زیر صفحه قرار گرفته‌اند که نور محیط را جذب کرده و آن را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کنند. انرژی تولیدشده در یک باتری قابل شارژ ذخیره می‌شود تا ساعت حتی در تاریکی نیز به کار خود ادامه دهد.
مهم‌ترین تفاوت ساعت خورشیدی با ساعت‌های معمولی در منبع تأمین انرژی آن است. ساعت‌های کوارتز معمولی به باتری‌های یک‌بارمصرف وابسته‌اند، اما ساعت‌های خورشیدی از نور برای شارژ استفاده می‌کنند. این موضوع باعث کاهش هزینه‌های نگهداری و افزایش طول عمر ساعت می‌شود.
استفاده از انرژی خورشیدی در صنعت ساعت‌سازی از دهه ۱۹۷۰ میلادی آغاز شد. با رشد فناوری سلول‌های خورشیدی، برندهای مطرح ساعت‌سازی تلاش کردند محصولاتی تولید کنند که بدون نیاز به تعویض مداوم باتری کار کنند.
نخستین ساعت‌های خورشیدی در دهه ۷۰ میلادی معرفی شدند، اما به دلیل محدودیت‌های فناوری، عملکرد آن‌ها چندان مطلوب نبود. با پیشرفت تکنولوژی، ساعت‌های سولار امروزی قادرند تنها با چند ساعت قرار گرفتن در معرض نور، برای ماه‌ها انرژی ذخیره کنند.
برندهایی مانند Citizen، Seiko و Casio نقش مهمی در توسعه فناوری ساعت‌های خورشیدی داشتند. امروزه بسیاری از مدل‌های حرفه‌ای و ورزشی از این فناوری بهره می‌برند.
ساعت‌های خورشیدی با استفاده از سلول‌های فتوولتائیک، نور را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کنند. این انرژی در باتری قابل شارژ ذخیره شده و برای به حرکت درآوردن موتور کوارتز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
سلول خورشیدی قطعه‌ای الکترونیکی است که نور را جذب کرده و آن را به جریان الکتریکی تبدیل می‌کند. این سلول‌ها معمولاً در زیر صفحه ساعت قرار دارند و از بیرون دیده نمی‌شوند.
هنگامی که نور به سلول خورشیدی برخورد می‌کند، الکترون‌ها به حرکت درآمده و جریان الکتریکی تولید می‌شود. این جریان سپس به باتری قابل شارژ منتقل می‌شود.
انرژی تولیدشده در یک باتری یا خازن مخصوص ذخیره می‌شود. به همین دلیل ساعت حتی در محیط‌های تاریک نیز برای مدت طولانی به کار خود ادامه می‌دهد.
برای عملکرد صحیح ساعت‌های سولار، چندین قطعه کلیدی در کنار یکدیگر فعالیت می‌کنند.
وظیفه جذب نور و تبدیل آن به انرژی الکتریکی را بر عهده دارد.
انرژی تولیدشده را ذخیره کرده و در زمان نیاز در اختیار موتور ساعت قرار می‌دهد.
موتور کوارتز با استفاده از انرژی ذخیره‌شده، عقربه‌ها یا نمایشگر دیجیتال را به حرکت درمی‌آورد.
این مدار وظیفه کنترل شارژ، جلوگیری از شارژ بیش از حد و مدیریت مصرف انرژی را بر عهده دارد.
ساعت‌های سولار به دلیل فناوری خاص خود مزایای متعددی دارند.
یکی از مهم‌ترین مزایای این ساعت‌ها حذف هزینه و دردسر تعویض باتری است.
بیشتر ساعت‌های خورشیدی می‌توانند علاوه بر نور خورشید، از نور لامپ و سایر منابع نوری نیز شارژ شوند.
کاهش مصرف باتری‌های یک‌بارمصرف به حفظ محیط زیست کمک می‌کند.
بسیاری از مدل‌های مدرن می‌توانند پس از شارژ کامل، چندین ماه بدون دریافت نور به کار خود ادامه دهند.
در کنار مزایا، ساعت‌های خورشیدی محدودیت‌هایی نیز دارند.
معمولاً قیمت خرید ساعت‌های خورشیدی نسبت به مدل‌های کوارتز معمولی بیشتر است.
در صورت قرار نگرفتن طولانی‌مدت در معرض نور، ذخیره انرژی ساعت کاهش پیدا می‌کند.
هرچند باتری‌های قابل شارژ عمر بالایی دارند، اما پس از سال‌ها استفاده ممکن است نیاز به تعویض پیدا کنند.
ساعت خورشیدی انرژی خود را از نور دریافت می‌کند، در حالی که ساعت اتوماتیک با حرکت مچ دست شارژ می‌شود. ساعت‌های سولار معمولاً دقت بالاتری دارند و نگهداری از آن‌ها آسان‌تر است، اما بسیاری از علاقه‌مندان به ساعت‌های مکانیکی، ساعت‌های اتوماتیک را به دلیل ساختار پیچیده و ارزش کلکسیونی ترجیح می‌دهند.
هر دو نوع ساعت از موتور کوارتز استفاده می‌کنند، اما تفاوت اصلی در منبع انرژی آن‌هاست. ساعت کوارتز به باتری معمولی وابسته است، در حالی که ساعت خورشیدی با نور شارژ می‌شود و در بلندمدت هزینه نگهداری کمتری دارد.
بله. بیشتر ساعت‌های خورشیدی مدرن می‌توانند از نور مصنوعی نیز انرژی دریافت کنند. البته سرعت شارژ با نور خورشید بیشتر از نور لامپ است. بنابراین برای دستیابی به شارژ کامل، قرار دادن ساعت در معرض نور طبیعی توصیه می‌شود.
باتری‌های قابل شارژ مورد استفاده در ساعت‌های سولار معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ سال عمر می‌کنند. البته این مدت به کیفیت ساخت، میزان استفاده و نحوه نگهداری ساعت بستگی دارد.
در برخی شرایط ممکن است کاربران با مشکلاتی در عملکرد ساعت مواجه شوند.
شارژ نشدن
خالی شدن سریع باتری
ورود به حالت ذخیره انرژی
